DNS kayıtları sade anlatım: A, AAAA, CNAME, MX, TXT ve diğerleri

DNS'i internetin telefon rehberi olarak düşünebilirsiniz. Tarayıcıya ornek.com yazdığınızda bilgisayarınız önce bu adın hangi IP adresine karşılık geldiğini sorar. Bu soruya verilen cevapların her biri bir DNS kaydıdır. Kayıt türleri ise farklı soruların cevaplarıdır: "Web sitesi nerede?", "E-posta nereye gidecek?", "Bu alan adının sahibi kim olduğunu nasıl kanıtlıyor?"

A ve AAAA: Ad → IP

ornek.com.      A      203.0.113.10
ornek.com.      AAAA   2001:db8::10

A kaydı IPv4 adresini, AAAA kaydı IPv6 adresini verir. Sunucunuzun IPv6 adresi yoksa AAAA kaydı eklemeyin. Yanlış bir AAAA kaydı, IPv6 kullanan ziyaretçilerin siteye hiç ulaşamamasına yol açar. Bu da "bazı kullanıcılar açamıyor" şikâyetinin klasik sebeplerinden biridir.

CNAME: Bir addan başka bir ada

www.ornek.com.  CNAME  ornek.com.

CNAME "bu ad aslında şu adın takma adıdır" der. İki önemli kuralı var:

• Kök alan adında (ornek.com) CNAME kullanılamaz. Kök alanda SOA ve NS kayıtları bulunur ve CNAME başka kayıtla aynı adda yaşayamaz. Bazı DNS sağlayıcıları bunu "ALIAS" ya da "CNAME flattening" adıyla kendi taraflarında çözer.
• Aynı ad için hem CNAME hem başka bir kayıt (örneğin MX) tanımlanamaz.

MX: E-posta nereye gidecek?

ornek.com.      MX  10  mail.ornek.com.
ornek.com.      MX  20  yedek-mail.ornek.com.

Sayı önceliktir; küçük olan önce denenir. MX kaydı bir ad göstermelidir, IP değil. Gösterdiği ad da (mail.ornek.com) bir A kaydına sahip olmalıdır. MX'i doğrudan bir CNAME'e yönlendirmek de standarda aykırıdır.

TXT: Doğrulama ve e-posta güvenliği

TXT kaydı serbest metin taşır. Pratikte şunlar için kullanılır:

• SPF: v=spf1 mx include:_spf.saglayici.com ~all (Bu alan adı adına hangi sunucular e-posta gönderebilir?)
• DKIM: selector._domainkey.ornek.com adında, gönderilen e-postaları imzalayan genel anahtar.
• DMARC: _dmarc.ornek.com adında, SPF ve DKIM'den geçemeyen e-postaya ne yapılacağı.
• Google, Microsoft gibi servislerin "alan adı sizin mi?" doğrulamaları.

Sık yapılan bir hata: bir alan adında iki ayrı SPF kaydı bulunması. Bu durumda SPF geçersiz sayılır. Tüm göndericiler tek bir v=spf1 satırında birleştirilmelidir.

NS ve SOA: Bölgeyi kim yönetiyor?

NS kayıtları alan adının hangi DNS sunucularında barındırıldığını söyler. Alan adını aldığınız firmada "ad sunucuları" bölümünde yazan değerler bunlardır. Kayıtlarınızı değiştirdiğiniz panelin, NS'nin gösterdiği yer olması gerekir. "Kayıt ekledim ama işe yaramadı" şikâyetinin en yaygın sebebi, NS başka bir yeri gösterirken yanlış panelde kayıt düzenlemektir.

PTR: IP → Ad

Ters kayıt, bir IP adresinin hangi ada ait olduğunu söyler. Alan adı panelinizden değil, IP'nin sahibi olan sağlayıcıdan (sunucu firması) ayarlanır. Kendi e-posta sunucunuzu çalıştırıyorsanız, PTR kaydının eksik olması e-postalarınızın reddedilmesine yol açabilir.

TTL ve "yayılma" efsanesi

Her kaydın bir TTL (saniye cinsinden yaşam süresi) değeri vardır. Bu süre, kaydın başka sunucularda ne kadar önbellekte tutulacağını belirler. DNS kayıtları aslında bir yere "yayılmaz"; eski cevap, önbellekteki süresi dolana kadar kullanılmaya devam eder.

Taşıma planlıyorsanız şöyle yapın:

1. Taşımadan bir gün önce ilgili kaydın TTL'ini 300 saniyeye indirin.
2. Taşıma anında IP'yi değiştirin. Eski önbellekler en fazla 5 dakikada temizlenir.
3. Her şey yerine oturunca TTL'i tekrar 3600 gibi bir değere çıkarın.

Kontrol etmek için

dig +short ornek.com A
dig +short ornek.com MX
dig +short TXT _dmarc.ornek.com
dig @8.8.8.8 ornek.com A     # belirli bir çözümleyiciye sor

DNS ilk bakışta karmaşık görünür, ama günlük işlerin %90'ı bu altı yedi kayıt türüyle döner. Mantığını bir kez oturttuğunuzda alan adı paneli korkutucu bir yer olmaktan çıkar.