CDN (Content Delivery Network, içerik dağıtım ağı), dünyanın farklı şehirlerine yayılmış sunuculardan oluşan bir ağdır. Siteniz CDN arkasına alındığında ziyaretçiler doğrudan sizin sunucunuza değil, kendilerine en yakın CDN sunucusuna bağlanır. O sunucu da içeriği ya kendi önbelleğinden verir ya da sizin sunucunuzdan alıp iletir.
Ne kazandırır?
1. Hız. İstanbul'daki bir sunucuya Almanya'dan bağlanan bir ziyaretçi her istek için birkaç on milisaniye ağ gecikmesi yaşar. Bir sayfa onlarca dosya yüklediğinde bu süre birikir. CDN, görselleri, CSS ve JavaScript dosyalarını ziyaretçiye en yakın noktadan sunar.
2. Sunucu yükünün azalması. Statik dosyaların büyük kısmı CDN önbelleğinden verildiği için sizin sunucunuza gelen istek sayısı ciddi şekilde düşer.
3. Saldırılara karşı kalkan. DDoS saldırıları sizin sunucunuza ulaşmadan CDN'in devasa ağında emilir. Gerçek sunucu IP'niz de gizli kalır.
4. Ücretsiz SSL ve modern protokoller. Çoğu CDN, HTTP/2, HTTP/3, brotli sıkıştırma ve otomatik SSL'i ek ayar gerektirmeden sunar.
Nasıl çalışır?
Cloudflare gibi servislerde en yaygın kurulum şöyledir: Alan adınızın ad sunucularını (NS) CDN'in verdiği adreslerle değiştirirsiniz. DNS kayıtlarınızı artık CDN'in panelinden yönetirsiniz. Her kaydın yanında bir "proxy" anahtarı bulunur:
- Proxy açık (turuncu bulut): Bu adrese gelen trafik CDN üzerinden geçer. DNS sorgusu sizin IP'nizi değil, CDN'in IP'sini döndürür.
- Proxy kapalı (gri bulut): Kayıt normal bir DNS kaydı gibi davranır; trafik doğrudan sunucunuza gider.
Web sitesi (ornek.com, www) için proxy açık olmalıdır. E-posta (mail), SSH ya da FTP gibi web dışı servisler için kapalı olmalıdır. CDN'lerin çoğu yalnızca HTTP ve HTTPS trafiğini taşır.
Sık yaşanan sorunlar
"Çok fazla yönlendirme" (redirect loop)
En klasik CDN sorunu budur. CDN'in SSL modu Flexible olarak ayarlıysa, CDN ziyaretçiyle HTTPS üzerinden konuşur ama sizin sunucunuza HTTP ile bağlanır. Sizin sunucunuz da "HTTP gelene HTTPS'e yönlendir" kuralı uyguluyorsa sonsuz bir döngü oluşur.
Çözüm: Sunucunuzda geçerli bir sertifika olsun (Let's Encrypt yeterli) ve SSL modunu Full (strict) yapın. Flexible modu aynı zamanda güvensizdir; CDN ile sunucunuz arasındaki trafik şifresiz gider.
Gerçek ziyaretçi IP'si görünmüyor
Proxy açıkken sunucunuza gelen her istek CDN'in IP adresinden gelir. Loglarınızda, güvenlik eklentinizde ve fail2ban'da yalnızca CDN IP'lerini görürsünüz. Daha kötüsü, fail2ban bir CDN IP'sini engellerse o bölgedeki bütün ziyaretçiler siteye ulaşamaz.
CDN'ler gerçek IP'yi bir başlıkta iletir (Cloudflare'de CF-Connecting-IP). Apache'de mod_remoteip, Nginx'te real_ip modülüyle bu başlığı okuyacak şekilde ayarlayın. Yalnızca CDN'in IP aralıklarından gelen başlığa güvenin; aksi hâlde herkes bu başlığı taklit edebilir.
Yönetim paneli ya da sepet önbelleğe alındı
Agresif bir "her şeyi önbelleğe al" kuralı, giriş yapmış bir kullanıcının sayfasını başka bir ziyaretçiye gösterebilir. /wp-admin, /wp-login.php, sepet, ödeme ve hesap sayfaları asla önbelleğe alınmamalıdır. Varsayılan ayarlar genellikle güvenlidir. Sorun çoğunlukla elle eklenen "Cache Everything" kurallarında çıkar.
Değişiklik yaptım ama görünmüyor
CSS dosyanızı güncellediniz, ama ziyaretçiler eski hâlini görüyor. CDN önbelleği henüz yenilenmemiştir. Panelden önbelleği temizleyin ya da daha iyisi, dosya adresine bir sürüm parametresi ekleyin (stil.css?v=12). WordPress bunu zaten otomatik yapar.
Sunucu IP'si yine de sızıyor
CDN'in koruması, saldırgan gerçek IP'nizi bilmediği sürece geçerlidir. Proxy'si kapalı bir alt alan adı (ftp.ornek.com), sunucudan doğrudan gönderilen e-postaların başlıkları ya da eski DNS kayıtlarının arşivleri bu IP'yi açığa çıkarabilir. Ciddi saldırı riskiniz varsa, sunucunuzun güvenlik duvarında 80 ve 443 portlarını yalnızca CDN IP aralıklarına açın.
Gerçekten gerekli mi?
- Ziyaretçileriniz tek bir ülkedeyse ve sunucunuz da oradaysa hız kazancı sınırlı olur. Ama saldırı koruması ve sunucu yükünün azalması yine de değerlidir.
- Uluslararası ziyaretçiniz varsa, sitede çok sayıda görsel ya da indirilebilir dosya bulunuyorsa CDN neredeyse her zaman kayda değer bir fark yaratır.
- Dinamik, kişiselleştirilmiş içerik ağırlıklı bir uygulamanız varsa CDN'in önbellekleme faydası azalır. Ama DDoS koruması ve TLS sonlandırma için yine kullanılabilir.
Çoğu küçük ve orta ölçekli site için ücretsiz bir CDN planı, maliyetsiz ve büyük getirili bir adımdır. Yeter ki SSL modunu doğru seçin ve gerçek IP ayarını unutmayın.
Yorumlar
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.